Leesgroep Vroege Kerk: Irenaeus: traditie – ambt – schrift

Na Augustinus, Ignatius van Antiochie, de brief aan Diognetus en de Didache staat vanaf september Irenaeus op het programma, een van de balangrijkste bisschoppen-theologen van de vroege kerk. Ook het komend seizoen zal dr Paul Wansink ons weer door de stof heen leiden en gespreksleider zijn. Hij schrijft over Irenaeus:

Met enig recht wordt Irenaeus van Lyon (gest. rond 200) wel de eerste theoloog genoemd. In zijn vijfdelige hoofdwerk gericht tegen een gnostische interpretatie van de boodschap van het evangelie, vinden we voor het eerst langere beschouwingen over de kern van het christelijk belijden in relatie tot de overlevering van de apostelen, de schrift en het ambt. Deze thematiek maakt het denken van Irenaeus weer heel actueel als het gaat om het gesprek tussen Protestanten en Katholieken. Immers 500 jaar na Luther beseffen Protestanten dat de schrift zonder uitleg en zonder uitlegtraditie niet verkrijgbaar is, bovendien is ook de vraag naar het ambtsopvatting weer heel spannend geworden. Is het ambt louter een functie, of is er toch iets meer aan de hand?

In het derde boek van zijn hoofdwerk tegen ‘de valselijk zogenaamde gnosis’ begint Irenaeus zijn eigenlijk theologische bezinning. De eerste twee boeken bevatten een beschrijving van de gnosis en een verwerping op rationele gronden. Vanaf boek III probeert Irenaeus positief uiteen te zetten wat christelijk geloven inhoudt. Niet toevallig begin hij het derde boek met bespiegelingen over het evangelie (waarom hebben we vier evangeliën?), de traditie en het ambt. We willen ons buigen over een aantal centrale teksten uit het begin van boek III. WE beginnen met het traditie begrip, waarbij we ook kijken naar een brief van Irenaeus, bewaard bij Eusebius, waarin hij vertelt hoe hij als jongen aan de voeten van bisschop Polykarpus zat en hem hoorde spreken over de leerlingen van Jezus. De mondelinge traditie wordt zo heel tastbaar. Vervolgens kijken we naar het belang dat Irenaeus hecht aan de getuigen van Christus en in het bijzonder de traditie van Rome en de plaats van de bisschop daar. Tot slot staan we stil bij het evangeliebegrip van Irenaeus en de vragen rond de uitleg en wat hij noemt de ‘regel’ der waarheid. Belangwekkende en boeiende thematiek!

We hopen weer met een enthousiaste groep aan de slag te gaan. We komen één keer per maand bij elkaar, op maandag van 10 – 12.30 uur, in de Torenpleinkerk te Vleuten. Eerste keer: 2 oktober. Belangstellenden kunnen zich opgeven via j.kronenburg@kpnplanet.nl. U krijgt dan ruim tevoren nadere informatie toegestuurd.

Share