Wat betekent katholiek?

Wat betekent katholiek?

Gepub­liceerd op vri­jdag 19 april 2013 14:02 | Geschreven door Redac­tie Rorate |

TILBURG (RKnieuws.net) — Is de term ‘katholiek’voorbehouden aan de Rooms-Katholieke kerk en wat betekent die eigen­lijk? Die vra­gen beant­wo­ordt prof. dr. Mar­cel Sarot op vri­jdag 26 april wan­neer hij de leer­stoel Fun­da­mentele The­olo­gie aan­vaardt aan de Tilburg School of Catholic The­ol­ogy.

De aan­lei­d­ing voor dit onder­w­erp was een klein rel­letje dat in jan­u­ari in de Ned­er­landse pers ontstond toen bek­end werd dat het Vat­i­caan de inter­ne­tex­ten­sie .catholic had aangevraagd.

Het was de bedoel­ing van het Vat­i­caan om deze exten­sie te gebruiken voor instellin­gen en organ­isaties die de autoriteit van de Heilige Stoel erken­nen. In protes­tantse kring werd de vraag aan de orde gesteld of de Rooms-Katholieke kerk op deze wijze niet ten onrechte de aan­duid­ing ‘katholiek’ voor zichzelf reserveerde. Immers, ook protes­tantse kerken zijn katholiek, wan­neer je de beteke­nis van dat woord goed begri­jpt.

De ophef is voor Mar­cel Sarot vol­doende aan­lei­d­ing geweest om de term ‘katholiek’ op ver­schil­lende niveaus te bestud­eren. Allereerst laat hij zien dat soort­gelijke prob­le­men als bij het gebruik van de term ‘katholiek’ zich voor­doen bij ter­men als ‘her­vormd,’ ‘chris­telijk’ en ‘protes­tant’.

Ook in die gevallen zijn de kerken of religieuze instellin­gen die deze ter­men gebruiken, er niet in ges­laagd deze prob­le­men op te lossen.

Ver­vol­gens laat hij op een meer formeel niveau zien dat de term ‘katholiek’ een zoge­naamde title term is, een beschri­jvende term die soms als eigen­naam fungeert. Net als bij andere title terms is dit gebruik his­torisch gegroeid en is het zo inge­burg­erd dat er niet veel tegen te doen is. Tegelijk­er­tijd is het wel een verk­lar­ing van een deel van de ver­war­ring rond deze term: wan­neer de Rooms-Katholieke kerk ‘katholiek’ als eigen­naam gebruikt, zoals zij dit sinds de vroege kerk heeft gedaan, en protes­tantse kerken hem als beschri­jvende term ver­staan, is een mis­ver­stand geboren.

Tenslotte onder­zoekt Sarot hoe de Rooms-Katholieke kerk de term ‘katholiek’ gebruikt in oec­u­menisch per­spec­tief. Enerz­i­jds zijn ook in protes­tantse kerken ele­menten van katholiciteit aan­wezig, anderz­i­jds tast de verdeeld­heid van de kerken de katholiciteit van de Rooms-Katholieke kerk aan.

Sarot eindigt door te bek­lem­to­nen dat wan­neer in de geloofs­be­li­j­de­nis de katholiciteit van de kerk bele­den wordt, dat niet alleen gaat over wat voor waar wordt gehouden, maar ook dat de gelovi­gen zich ergens toe verbinden. Ze beloven dan dat ze zich zullen inzetten voor het oph­ef­fen van de kerke­lijke verdeeld­heid die hen nu ver­hin­dert de vol­heid van de katholiciteit van de kerk tot uit­drukking te bren­gen. Deze oec­u­menis­che opdracht, zo con­sta­teert Sarot, heeft nog niets van zijn actu­aliteit ver­loren.

 

 

Delen